Interview met Arjen Anthony Lucassen (Ayreon)

Facebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedinmail

Interview met Arjen Anthony Lucassen (Ayreon).

Al vanaf het debuut “The Final Experiment” geraakte ik gefascineerd door het concept Ayreon en vanaf dan was ik in de ban van meneer Lucassen. Wanneer er een nieuw Ayreon album werd aangekondigd, ging mijn hart automatisch sneller slaan. Keer op keer wist de blonde kerel me te verrassen met een geweldig verhaal en kon hij beroep doen op een hele resem bekenden uit de rock- en metalwereld. Met het verzamelalbum “Timeline” leek het verhaal echter afgesloten. In 2013 kwam hij dan op de proppen met een nieuw hoofdstuk “The Theory of Everything”, maar dit bleek los te staan van zijn science-fiction verhaallijn. Toen er berichten verschenen van een nieuw sci-fi Ayreon album was ik door het dolle heen en wachtte vol spanning tot het album zou verschijnen. Maar we mochten het album ten volle beluisteren en kregen de kans om de bedenker ervan met wat vragen te  bestoken. Dit verliep echter niet volledig volgens plan, want de technologie liet het meermaals afweten. Maar ikzelf en vooral Arjen gaven niet op en Arjen bleek uiteindelijk de redder in nood te zijn en kon ik mijn vragen nog lekker ouderwets via de vaste telefoon afvuren.

 

Hey Arjen, hoe lukt het met de interviews? Je hebt er al een paar achter de rug vermoed ik!
Het is lekker druk, ja! Ik ben al drie maanden bezig! Maar de mensen zijn enthousiast ; en ik heb eigenlijk niks te klagen.

Deze keer heb je vele oude bekende een rol gegeven aangevuld met wat nieuwe zangers! Was de zoektocht naar nieuw bloed ten einde of was dit een bewuste keuze?
De regel dat ik alleen nieuwe stemmen zou gebruiken was eigenlijk maar bij twee albums. Dat waren “Human Equation” en “Theory of Everything”. Ik deed dat vooral om het lekker vers te houden, om het spannend te maken voor mezelf en om nieuwe stemmen te introduceren aan de fans. Dit keer had ik zoiets van: ‘Ik wil de beste ter wereld’. Dit klinkt misschien arrogant, maar met een hoop had ik al gewerkt en ik wou mezelf geen grenzen stellen op deze plaat. Ik wou vragen wie ik wou! Ik had al in mijn hoofd James LaBrie, Russell Allen, Tommy Karevik, Hansi Kürsch, Floor, Simone…. en ik dacht bij mezelf hupsakee, dan maar iedereen vragen die ik wil. Het is nu zo’n beetje 50/50 qua nieuwe en oudgedienden.

Ik was aangenaam verrast van die Tommy Rogers eigenlijk!
Ja, super hé! Ken je de muziek van zijn band Between The Buried And Me? (ikzelf: ja, maar dat is wel stevige koek zeg!). Hij heeft super zijn best gedaan en een super aardige kerel! Dat is echt een vondst.

Ik geraak helemaal in de wolken om LaBrie nog eens puur relaxt te horen zingen! Dat vind ik gewoon zijn beste kant.
Er zit zoveel emotie is zijn mooie warme stem. Ik ben daar ook grote fan van en vooral hij past goed op dit album waar hij de nummers introduceert. Hij is de verteller, zeg maar.

En ja Michael Mills is een geval apart hé! Wat hij allemaal uitspookt tijdens zijn ‘zero-one’ sequentie in het openingsnummer is fantastisch!
Ja , hij is ongelooflijk! Een ontdekking van mij van dit millennium. Hij kan echt alles. Hij kan drummen, gitaar spelen, bassen, toetsen.

Tijdens de opnames was Floor Jansen (Nightwish) zwanger, ondervond ze daar geen hinder van?
Nee, man… ze heeft nog nooit zo goed gezongen (lachend). Ze had energie voor twee zeg maar! Het was geen enkel probleem.

 Je weet als geen ander wie welke rol het best kan inzingen! Maar hoe ben je bij Zaher Zorgati (Myrath) uitgekomen?
Ik heb altijd al van Orientaalse melodieën gehouden. In Vengeance had ik al het nummer ‘Arabia’. Ik denk dat het komt door Led Zeppelin met ‘Kashmir’ en ‘Gates of Babylon’ van Rainbow. En een fan raadde me aan om eens te luisteren naar Myrath. Ik hoorde alleen maar super nummers eigenlijk! Ik ging toen naar een concert van Symphony X en Myrath deed daar het voorprogramma. Ik heb hem toen aangesproken en hij kende mijn muziek en hij was meteen akkoord om op de boot te springen.

Ik vernam echter dat hij wel niet zo gemakkelijk was om te sturen!
Nee, nee… Hij wou het graag doen en vond het te gek. Ik benaderde hem via de sociale media, maar kreeg geen antwoord. Na een paar weken liet ik hem weten dat ik een strak schema te volgen had en ik iets anders moest verzinnen. Een paar weken later reageerde hij dat hij het toch graag had gedaan. Ik heb hem dan toch nog een plekje op het album kunnen geven. Hij had anders een veel grotere rol gehad.

Het nieuwe album is pure fictie, maar met TH-1, The Star of Sirrah en dergelijke zitten er toch waarheden in verwerkt! Is dit bewust gedaan om de fan iets te willen bijleren of ben je gewoon verzot op die toestanden?
Ik wil de mensen niet mijn persoonlijke mening opdringen en ze ook niets leren. Ik wil ze gewoon pure escapisme aanbieden. De mensen moeten gewoon lekker wegdromen. Maar met sciencefiction ontsnapt er niet aan om links te hebben wat er op aarde gebeurd. Ik kom uit de tijd van voor de computer en ik weet maar al te goed hoe snel het gaat met de computer en hoe enorm snel de wereld aan het veranderen is. Dat is iets wat altijd doorschijnt in mijn teksten. Ik wil zeker niet zeggen dat de technologie slechts is of dat de jongere mensen niet zo gelukkig zijn als ik vroeger. Ik wil wel aanstippen dat ik dat zie gebeuren die evolutie, dat wel! Vooral de afhankelijkheid van de techniek.

Zonder dat je het zelf beseft, doe je met dit album mee met de nieuwe trend van de prequels (Star Wars, Star Trek films, Hannibal serie, Alien film, …). Er zijn een pak verwijzingen naar je ‘01011001’ album te vinden. Zo hoor je o.a.: beneath the waves, liquid ethernity, a world without walls…… Was dat de bedoeling?
Nee, niks is de bedoeling bij mij! Het is allemaal echt spontaan. Eigenlijk was het dit keer het artwork dat me terug bracht naar het oude verhaal. Ik wist dat ik opnieuw science-fiction wou doen. Na het avontuur met Anneke (Van Giersbergen – The Gentle Storm), wat een liefdesverhaal was, had ik zo iets van ik wil nu iets met meer ballen! Ik ben toen via google naar sci-fi artwork gaan kijken en botste ik op Yann Souetre en zijn werk sprak me meteen aan! Toen zag ik die foto van die vrouw onder water, die vast zat. Toen dacht ik bij mezelf dat zou apart zijn als dat een ‘Forever’ is. Het Forever-ras heb ik eigenlijk nooit laten zien. Het zou wel grappig zijn als het Forever-ras ooit menselijk was. En ja zo werd het een prequel!

Wat me nu al jaren bezig houdt is het volgende Arjen: ‘Op welk moment besloot je dat alle albums aan elkaar hangen of is dit zo gegroeid?
Absoluut gegroeid! Toen ik het eerste album maakte, had ik geen flauw idee dat ik er nog één kon maken! Het eerste album was initieel geen Ayreon. Het was eigenlijk een soloalbum en noemde het  ‘Ayreon’ en de subtitel was ‘The Final Experiment’. Ik dacht ook echt dat het mijn final experiment zou zijn. Ik dacht het is het laatste wat ik doe en het maakt me niet uit, want dit is eindelijk een plaat die ik mooi vind. Het tweede album (“Actual Fantasy”) was niet gebonden met het verhaal en toen kwam het derde (“The Electric Castle”) en daar zaten al referenties naar het eerste. Op “Universal Migrator” zaten nog meer verwijzen en ook naar “The Electric Castle” en voor ik het wist kwam het hele Ayreon universe in beeld. Dit is dus duidelijk gegroeid door de jaren.

Ik wil nu een paar nummers onder de loep nemen en start met ‘Everybody Dies’. Dit nummer is de verrassing van het album voor mij door zijn sterk variërend karakter!
Ja, dat is het ook!

Het gaat van donkere dance over vrolijke toetsen en voegt daar uiteindelijk beenharde gitaarriffs aan toe! Ik vind het een soort van ‘keynummer’ op het album!
Ik heb zo’n nummer eigenlijk nog nooit gemaakt en ik ben het helemaal met je eens dat dit nummer er zo uitspringt. Het leuke van dit nummer is die tegenstelling. Het noemt ‘Everybody dies’ en het klinkt vrolijk. Ik hou van die tegenstelling en je kan het een beetje vergelijken met de clown uit de Stephen King verhalen. Als die clown komt met zijn ‘big smile’ dat weet je al ‘oh-oh’!

Wat me ook opviel is dat dit album meer melodie bevat en herhalingen van refreinen laat horen.
Klopt! Op het vorige album ‘The Theory of Everything’ was er eigenlijk geen structuur. Het waren allemaal stukken aan elkaar geplakt. Het was een zwaar album en een moeilijk album dat je meerdere keren moest horen om er van te genieten . Dit is puur een reactie daarop. Ik wil wat catchy refreinen en ik wil dat het mensen meteen aanspreekt en niet nadat ze het tien keer hebben moeten horen.

Als bonus laat je de refreinen door andere mensen zingen, wat ook voor veel variatie zorgt!
Dat is waar ja! Ik ben dit album begonnen met stukjes papier waarop de naam van de zangers op stonden. Alle nummers heb ik uitgeschreven en dan ben ik alles gaan neerleggen. Die zanger wil ik daar en die moet daar. Soms had ik een refrein waarbij ik dacht, hier zijn beide zangers goed. Het maakte niet uit, want het refrein komt twee of drie keer voor, dus ik gebruik ze allebei! Dat is ook iets wat ik niet eerder heb gedaan.

Je hoort duidelijk dat dit in wezen een gitaaralbum is geworden. Maar toch vind ik het verrassend dat er zo’n folky nummer als ‘All That Was’ tussen staat met Floor en Simone! Dat maakt het voor mij nog meer boeiend!
Ik hou nu eenmaal van contrasten! Dat is het nummer waar ze terugdenken aan hun mooie tijd op hun planeet. Dat verklaart een beetje het vrolijk karakter van het nummer en tezelfdertijd is het natuurlijk vreselijk om hun geliefden achter te laten. Ze gaan liever zelf dood, dan hun geliefde achter laten. Het is opnieuw een contrast waarbij je een vrolijk melodietje heb met een best wel treurige tekst.

 

Een instrument dat me persoonlijk enorm aanspreekt is de cello! Wat Maaike (Peterse) doet bij de start van ‘Condemned to Live’ gaat door merg en been!
Ja ik hou ook enorm veel van de cello! Ik denk dat het komt door The Beatles met nummers zoals ‘Strawberry Fields’ en ELO natuurlijk! Ik was vroeger een enorme fan van ELO!

Hetzelfde kan gezegd worden van de fluit van Jeroen (Goossens) en de viool van Ben (Mathot). Die zorgen steeds voor die zo belangrijke contrasten!
Dat komt dan weer door bands zoals Jethro Tull uit de jaren 70 en het geluid van Camel. Ik heb altijd gehouden van echte natuurlijke geluiden. Op het eerste album had ik die niet! Ik kende die mensen nog niet en had er ook het geld niet voor. Digitale strijkers zijn vreselijk en ik heb nu de beste gevonden en ik zal altijd met die blijven werken.

‘Death Cry of a Race’ is ook een speciaal nummer! Het bevat enorm veel variatie met fluit, akoestische gitaren, opera en zelfs Oosterse zang! Het is eigenlijk een mengelmoesje van alles!
Dat nummer gaat echt alle kanten op ja! Het was een moeilijk nummer. Een nummer waar ik initieel niet kon afwerken! Ik twijfelde of het snel of langzaam moest worden en ik er dan zo aan gewerkt zodat het inderdaad heel eclectisch is geworden!

 

De start van ‘The Source Will Flow’ klinkt ongelooflijk relaxt! Welk instrument heb je hiervoor gebruikt?
Dat is een elektrische piano en die heb ik door een Leslie gedaan. Een Leslie is een speaker die bij een Hammond orgel zit! Dat idee heb ik een beetje gejat van Led Zeppelin van het nummer ‘No Quarter’ en natuurlijk ‘Echoes’ van Pink Floyd. Het klinkt als een onderwater geluid!

 

Ik heb de teksten zitten doorgronden (ja zo’n geek ben ik nu éénmaal) en ik heb zo’n donkerblauw vermoeden dat TH-1 (de supercomputer die ook  samen met de tien uitverkorene in het ruimteschip Starblade de plaat Alpha verlaat) eigenlijk een spion is!
Dat vind ik knap dat je dat gezien hebt! Ik heb al veel interviews gedaan en tot nu toe snapte niemand iets van het einde!

Er volgen dan enkele minuten waar we beiden de clues overlopen en waar ook blijkt dat ik de binaire code uit het openingsnummer juist heb vertaald. Dit deel laat ik hier vallen, want de fan moet dat zelf maar uit dokteren vind ik persoonlijk. Maar Arjen heeft wil tenslotte het volgende over kwijt:

Het verhaal herhaalt zich steeds. Iedere keer opnieuw neemt de technologie weer over. Het gebeurt op planeet Alpha, daarna uiteindelijk ook op de planeet Y (zie album ‘01011001’). Dat is eigenlijk een mooie natuurplaneet, waar geen muren zijn en toch neemt de technologie het weer over! We zien het zelfs nu gebeuren hier op aarde, waar mensen heel afhankelijk van technologie worden

We springen verder naar september van 2017 Arjen, waar er drie concerten staan gepland (en allen zo goed als onmiddellijk waren uitverkocht)!
Ja, ik heb daar iets over gehoord!

Kan je al iets van de sluier oplichten of is dit nog allemaal top secret?
We zijn al anderhalf jaar daar aan bezig. Wat ik kan zeggen, is dat het een best of Ayreon zal worden. We gaan minstens twee nummers van ieder album brengen. Zoals al werd aangekondigd zijn er zestien zangers en zijn er vijf man in de band en natuurlijk viool met Ben, fluit met Jeroen en cello met Maaike. Er staat een heel groot LED scherm op de tribune en daarop zullen er beelden vertoond worden. Ik ga hier niet alles verklappen ,maar het is twee jaar werk om dit op te zetten. Joost  Van Den Broek helpt me daar enorm mee en bijna dagelijks overleggen we.

Tot slot vertel ik dat ik enorm uitkijk om mijn pre-order van de groen vinyl in mijn handen te hebben! Je hebt het album eigenlijk ook ontworpen met de vinylversie in je achterhoofd dacht ik?
Ja absoluut, ik wou echt vier plaatkanten hebben. Als ik een deel langer had gemaakt had er nog een vinyl bij moeten komen. Ik had dus zeker de vinyl in mijn hoofd met de vier hoofdstukken!

Ik hoop dat ik er zelf mag bij zijn in september, maar ik heb alvast goede hoop! Mijn vragen zitten erop Arjen en zal moeten afsluiten!
Okay Rik, leuk je weer gesproken te hebben!

Interview door Rik Bauters
Foto header door Tim Tronckoe